De redding van een rotte Apple

Door Johnny op zondag 2 november 2014 16:02 - Reacties (40)
CategorieŽn: hardware, repair, Views: 12.589

Macbook Pro 15" matte

Inmiddels is het ruim 3 jaar geleden dat ik met smart zat te wachten op een nieuwe Macbook Pro van Apple met daarin Intel's Sandy Bridge processor. Deze vernieuwde processorachitectuur leverde namelijk een grote snelheidsverbetering bovenop wat Apple daarvoor aanbood, en bij het bewerken van HD video is iedere extra megahertz mooi meegenomen.

In april 2011 was het dan eindelijk zo ver en kreeg ik mijn 15" Macbook Pro, inclusief de upgrade naar een Intel i7 2.2 Ghz quadcore processor en AMD Radeon 6750M grafische chip, de snelste hardware die op dat moment te krijgen was.

Na iets meer dan 3 jaar uitstekend te hebben gefunctioneerd liep de computer opeens vast, na een paar dagen startte de computer helemaal niet meer op. De symptomen wezen op een defecte videochip. Een snelle speurtocht op het internet bevestigde dat vermoeden; ik was namelijk niet de eerste met dit probleem. Vele anderen met een Macbook Pro uit dezelfde serie hebben hetzelfde probleem.

Ontkenning van Apple

Apple negeert het probleem terwijl er op het internet meldingen van duizenden mensen met hetzelfde probleem zijn te vinden. De petitie aan Apple om dit probleem te erkennen en hun klanten te geven waar ze recht op hebben; een werkende computer, is inmiddels al meer dan 25.000 keer ondertekend.

Oorzaak

Hoewel het niet bevestigd is wat de oorzaak van het probleem is, lijkt het de meest voor de hand liggende oorzaak dat de verbinding tussen het moederbord en de videochip na verloop van tijd loslaat. Omdat er sinds een aantal jaar geen lood meer mag worden gebruikt in consumentenelectronika wordt er loodvrij gesoldeerd omdat het niet goed is voor het milieu op het moment dat de electronika wordt gerecycled.

Lood wordt aan soldeertin toegevoegd zodat er makkelijker mee te werken is. Loodvrij soldeertin heeft een hogere smelttemperatuur en de soldeerverbindingen kunnen broos zijn als de temperatuur niet precies goed is verdeeld. Een andere nadeel van loodvrij solderen is dat er na verloop van tijd metaalhaartjes ontstaan die kortsluiting kunnen geven.

Doordat de grafische chip bij gebruik opwarmt, en daardoor uitzet en daarna weer afkoelt en krimpt worden de soldeerverbindingen steeds belast, en als ze eenmaal loslaten, of kortsluiting maken dan loopt de computer vast.

Omdat de grafische chip, net zoals de CPU vastgesoldeerd zit op het logic board van de computer te vervangen. Mijn lokale Apple Reseller vroeg men 680 euro hiervoor. Daarvoor krijg je een nieuwe logic board met daarop een nieuwe CPU en grafische chip, uiteraard loodvrij gesoldeerd, dus met een grote kans dat hij over een paar jaar weer de geest geeft, maar dan is de laptop meer dan 5 jaar oud, en een reparatie niet meer de moeite waard.

Ik kreeg wel een telefoonnummer van Apple waar ik naar toe mocht bellen om te smeken of ze alsjeblieft voor mij een uitzondering willen maken et het negeren van consumentenrecht en me tegemoet te komen met de reparatiekosten.

Omdat ik geen zin had in smeken, en al helemaal niet om Apple geld te geven als beloning voor het leveren van een slecht product ging ik op zoek naar een alternatief.

Ball Grid Array (BGA) rework

Via het discussieforum op de website van Apple kwam ik er achter dat er bedrijfjes zijn die zich specialiseren in het repareren van deze laptops, via een proces dat Ball Grid Array (BGA) rework heet.

Chips worden vaak gesoldeerd met balletjes (ball) soldeertin die in een raster (grid) tussen de chip en de printplaat worden geplaatst en dan worden verhit zodat ze smelten. Het loshalen is daarna lastig, volgens Apple niet de moeite waard, maar voor duurdere elektronica kan het de moeite waard zijn om componenten van de printplaat te hergebruiken.

Bij BGA rework wordt de printplaat (logic board) op een speciale tafel gelegd waar warme lucht uit wordt geblazen. Vervolgens wordt het component dat moet worden verwijderd extra verhit van bovenaf naar een temperatuur waarop de soldeertin smelt zodat het component kan worden losgehaald.

Soms is het smelten en laten stollen van het soldeertin al genoeg om een slechte verbinding te herstellen. Een wat primitievere manier om dit te doen is door een printplaat in de oven te leggen, wat uiteraard het risico meebrengt dat er iets smelt wat niet de bedoeling was. Voor elektronica die de reparatiekosten niet waard is kan het een oplossing zijn.

Met BGA rework kan het onderdeel echter ook worden vervangen. De overgebleven soldeertin wordt verwijderd door deze er van te schrapen en af te zuigen. Een nieuw component met verse soldeertin er onder wordt op de printplaat geplaatst, en vervolgens weer lokaal verhit zodat deze smelt.

Temperatuursensors die op een computer zijn aangesloten zorgen tijdens het verhitten en afkoelen dat de temperatuur via de juiste curve verloopt.



Video van Intel over BGA rework


Reparatie

Op Ebay vond ik een bedrijf in Groot-BrittanniŽ dat zich specialiseert in Macbook Pro's en ook andere laptops die soortgelijke problemen hebben. Het emailcontact verliep goed, dus heb ik de harde schijf verwijderd en de computer goed verpakt, en volgens de instructies aangetekend naar Groot-BrittanniŽ verzonden.

Daar werd de diagnose gesteld dat het inderdaad de grafische chip was die het probleem was. Na het geld voor de reparatie te hebben overgemaakt via Paypal is de AMD Radeon 6750M chip verwijderd, voor een kleine meerprijs kreeg ik een upgrade naar een iets snellere 6770M chip, vastgesoldeerd met lood. Kosten, inclusief verzending: iets minder dan 300 euro.

Macbook Pro logic board
Foto's van het logic board genomen tijdens de reparatie


Ongeveer een week later was de laptop weer terug in Nederland, met 6 maanden garantie op de reparatie. Inmiddels is het ruim 6 maanden verder en functioneert nog steeds uitstekend. Mijn laptop kan weer jaren mee, en ik denk wel twee keer na voordat ik weer geld aan Apple geef.